موافقت نمایندگان مجلس با استقلال سازمان ملی هوش مصنوعی
در جلسه علنی مجلس شورای اسلامی در روز یکشنبه ۴ آبان ۱۴۰۴، نمایندگان با اکثریت آرا استقلال سازمان ملی هوش مصنوعی را تصویب کردند. این سازمان به عنوان نهادی مستقل زیر نظر ریاست جمهوری فعالیت خواهد کرد و مأموریت آن سیاستگذاری، تنظیمگری و توسعه زیرساختهای هوش مصنوعی در کشور است.
به موجب این مصوبه، سازمان ملی هوش مصنوعی بهعنوان نهادی مستقل و راهبردی، با استفاده از ظرفیتهای موجود و با دبیرخانهای زیر نظر ریاست جمهوری تشکیل میشود. مأموریت اصلی این سازمان، سیاستگذاری، تنظیمگری، توسعه زیرساختها و هماهنگی ملی در زمینه هوش مصنوعی اعلام شده است.
بر اساس مواد ۴ و ۵ این طرح، از جمله وظایف این سازمان میتوان به تدوین برنامه ملی توسعه هوش مصنوعی، اجرای مصوبات شورای ملی راهبری هوش مصنوعی، استانداردسازی داده، حمایت از شرکتهای دانشبنیان، ارتقای امنیت سامانههای هوشمند و نمایندگی کشور در مجامع بینالمللی مرتبط اشاره کرد.
کارشناسان حوزه فناوری، تصویب این سازمان را نقطه عطفی در مسیر نهادینهسازی حکمرانی هوش مصنوعی در ایران میدانند. به باور آنان، وجود نهادی مستقل برای راهبری این حوزه، میتواند ضمن تقویت همافزایی میان بخشهای دانشگاهی، صنعتی و حاکمیتی، موجب افزایش بهرهوری داده، توسعه اقتصاد دیجیتال و تسهیل تصمیمسازیهای هوشمند در سطوح ملی شود.
از سوی دیگر، اهمیت هوش مصنوعی در جهان امروز تنها به فناوری محدود نیست؛ بلکه بهعنوان زیرساخت اصلی رقابت اقتصادی، امنیت ملی و قدرت نرم کشورها شناخته میشود. در همین راستا، تشکیل سازمان ملی هوش مصنوعی میتواند زمینهساز تدوین سیاستهایی شود که نهتنها رشد فناوری را تسریع کند، بلکه با رویکردی اخلاقمحور و انسانی، به توسعه پایدار کشور بینجامد.
گفتنی است آییننامه اجرایی و ساختار نهایی این سازمان طی ماههای آینده به تصویب هیئت دولت خواهد رسید و انتظار میرود همکاری گستردهای میان این سازمان، مراکز دانشگاهی، پژوهشگاهها و بخش خصوصی شکل گیرد.
تحلیل کارشناسان نشان میدهد تشکیل این سازمان میتواند نقطه شروعی برای تحول در سیاستگذاری داده و توسعه اقتصاد هوش مصنوعی در ایران باشد.
